Minikonferencja antropologiczna: O płci kulturowej (dzień pierwszy)

Podcasty z pierwszego dnia minikonferencji "O płci kulturowej", która odbyła się w dniach 30-31 stycznia 2014 w Klubokawiarni Głośna, ul. św. Marcin 30 w Poznaniu. Minikonferencja „O płci kulturowej” była podsumowaniem zajęć "Kultura a płeć" prowadzonych przez dr Agatę Stanisz w semestrze zimowym w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM w Poznaniu. Uczestnikami konferencji byli studentki i studenci III roku studiów I stopnia. Celem spotkania była teoretyczna aplikacja kategorii płci kulturowej w formie przystępnej dla słuchaczy niekoniecznie związanych z antropologią czy innymi naukami społecznymi. 

W pierwszym dniu konferencji zostało wygłoszonych 8 referatów - każdy z nich możliwy jest do odsłuchu poniżej. Wśród podcastów znajduje się też nagranie otwarcia spotkania oraz dyskusje po referatach. Nagrania nie zostały poddane processingowi, a jedynie najprostszej edycji (fade in/out); nie były montowane, a zatem nie zostały poddane żadnej formie cenzury. 

INTRO KONFERENCJI


MATA RUDNICKA, ADRIANNA SIEBERS: "MILEY CYRUS PO HANNAH MONTANA. TRANSFORMACJA IKONY POPKULTURY?"


JAKUB GILGE: "OD GÓRNIKA DO COWBOYA DISCO-POLO. ZMIANA WIZERUNKU MĘŻCZYZNY NA GÓRNYM ŚLĄSKU"


OKTAWIA SZRENIAWA, MAGDALENA KURIATA: "WIZERUNEK TOMBOY I JEGO KREOWANIE W FILMIE"


DYSKUSJA PIERWSZA


MICHALINA JANUSZEWSKA, KATARZYNA SCHINKEL: "WIZUALNE KODY PŁCI KULTUROWEJ"


NATALIA NOJEK, AGNIESZKA PORĘBSKA: "WDZIANKA JANKA, PRZEBIERANKI DANKI - CROSSDRESSING W POPKULTURZE"


BARTOSZ ZACHWATOWICZ, MARTA MACIEJEWSKA: "IDEOLOGIA A WYGODA. NATURYZM W PERSPEKTYWIE ANTROPOLOGICZNEJ"


DYSKUSJA DRUGA


ANGELINA BRODZIAK, MACIEJ NOWICKI: "GENDER A JEDZENIE"


AGATA MELLER, ANNA ADAMCZYK: "CHECK THIS OUT - (POCZĄTKI) GENDER W SZTUCE"


DYSKUSJA TRZECIA

Udźwiękowienie wiedzy antropologicznej

Krótka rozmowa z dr Agatą Stanisz, dzięki której przestrzeń dźwiękowa miasta Poznań, jest najlepiej udokumentowaną akustycznie przestrzenią  miejską  w Europie. Agata Stanisz to twórczyni, m.in. takich projektów jak: ” Miasto dźwięków” , „Antropofon”. Jest to wywiad  o fascynacjach, inspiracjach oraz tych rzeczach, które popychają nas do tworzenia  nowych, nieszablonowych rozwiązań, które napędzają pewne zmiany, na przykład wewnątrz środowiska akademickiego. Wywiad przeprowadził i zmontował: Waldemar Elwart.

Sobieszowskie chłopaki

Krótki reportaż o Ochotniczej Straży Pożarnej w Jeleniej Górze-Sobieszów (Dolny Śląsk). Reportaż powstał w ramach audio-praktyk terenowych IEiAK UAM prowadzonych przez Agatę Stanisz, które odbyły się w grudniu 2012 roku. Autorami reportażu są Waldemar Elwart i Martyna Borowicz.

Antropologa przygody w terenie: wywiad z dr. Zbigniewem Szmytem

Doktor Zbigniew Szmyt dla niektórych wciąż może być nieznaną postacią i trudno się temu dziwić, gdyż w Zakładzie Studiów Pozaeuropejskich pracuje od niedawna, doktorat o migracjach wśród Buriatów obronił ledwie rok temu. Osią przewodnią tej rozmowy są jego badania w Republice Buriacji i Mongolii, a także w Moskwie, zapamiętanej przez niego jako przeludnioną metropolię, w której ciężko znaleźć miejsce do spania. I choć przeżył wiele przygód, to najcenniejszym wspomnieniem są spotykani wszędzie dobrzy ludzie, znajomi i przyjaciele, którzy pomagali mu w opanowywaniu obcej przestrzeni. Z wywiadu dowiemy się także, jak ewoluowała jego droga od absolwenta technikum leśnego do wykładowcy w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej i jak on sam dojrzewał jako badacz, by teraz z rozbawieniem opowiadać o błędach popełnianych przy wchodzeniu w nowe środowisko. Dlaczego warto czasem odejść od kwestionariusza i dlaczego notatki terenowe naprawdę powinniśmy sporządzać codziennie?

Wywiad przeprowadziła i opracowała Paulina Picińska.

Pomnikomania: wywiad z dr Izabellą Main

W Polsce wzniesiono statuę, której elementem jest najwyższa na świecie rzeźba przedstawiająca Chrystusa (Pomnik Chrystusa Króla w Świebodzinie). W tym samym kraju do momentu śmierci Jana Pawła II odsłonięto 230 upamiętniających go figur, a później kolejne 300 (w porównaniu do około 200 znajdujących się poza granicami Polski). Na Częstochowę z góry spogląda największa na ziemi plastikowa sylwetka polskiego papieża. Częściowo to te zjawiska, będące wyrazem mani pewnych środowisk - związanych z określoną ideologią - obejmowania wspólnej przestrzeni kontrolą symboliczną, zainspirowały rozmowę z panią doktor Izabelą Main. Co więcej, miejsca poświęcone pod budowę pomników stają się wyłączonymi z użytku martwymi sanktuariami, gdzie atmosfera nadęcia zniechęca mieszkańców do wkomponowywania tych miejsc w życie codzienne poprzez prozaiczne praktyki związane z rekreacją, odpoczynkiem czy zabawą; stanowią one jedynie scenografię oficjalnych religijno-państwowych spektakli. Opowieść dotyka również kwestii upamiętniania, sztuki w przestrzeni publicznej czy funkcjonowania parków.

Izabela Main po obronieniu na KUL pracy magisterskiej z historii, wyjechała w ramach stypendium do Budapesztu by tym razem stać się studentką Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego. Tam dostała się na wydział historycznych studiów porównawczych, początkowo rocznych magisterskich. Pani Main za pole dochodzenia obrała sobie święta w PRL, tę tematykę kontynuowała następnie, po egzaminie magisterskim, w czasie studiów doktoranckich na tej samej uczelni. Pomimo, że raczkujący wtedy Uniwersytet Środkowoeuropejski nie oferował oddzielnych kierunków antropologicznych, doktorantka poznała pewne możliwości zastosowania antropologii w badaniach historycznych dzięki swemu profesorowi. Zachęcał on ją, by wyszła poza suchy opis faktów w oparciu o archiwalne źródła i włączyła do swojej pracy analizę dyskursów, wywiady z ludźmi o ich pamięci przeszłych wydarzeń, badanie optyki życia codziennego. Tak główne zainteresowanie pani Main, którym było świętowanie w PRLu, mogło stać się punktem wyjścia dla perspektywy pełniejszej, uzupełniającej źródłową analizę historyczną o subiektywne oraz zbiorowe aspekty pamięci, emocji, opis przestrzeni napięcia pomiędzy oficjalnymi obchodami nowych, komunistycznych świąt państwowych, starymi rocznicami patriotycznymi i świętami kościelnymi.

Dziś pani doktor Izabela Main zajmuje się głównie zjawiskiem migracji i związanymi z nim kwestiami zdrowia. Jednak nie zostawiła zupełnie tematyki historycznej za sobą. W ujęciu antropologicznym analizuje socjalistyczną przeszłość i postsocjalistyczny charakter polskiego społeczeństwa.

Nagranie, muzyka, mastering i montaż: Sebastian Mikołajczak (Bastek).

Informacje w tekście dotyczące pomników pochodzą z Wikipedii: 
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomnik_Chrystusa_Kr%C3%B3la_w_%C5%9Awiebodzinie], 
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomniki_papie%C5%BCa_Jana_Paw%C5%82a_II]. 
W nagraniu wykorzystano dźwięk „111022-polwiejska.wav” użytkownika „miastodźwięków” portalu freesound.org [http://www.freesound.org/people/miastodzwiekow/sounds/132110/].

Wywiad z prof. Posern-Zielińskim

Rozmowa z Aleksandrem Posern-Zielińskim profesorem pracującym w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM w Poznaniu. Profesor zajmuje się antropologią etniczności, polityki, religii, historią antropologii, problemami latynoamerykanistycznymi (badania społeczności andyjskich i ludności tubylczej), północnoamerykańskimi (Polonia, ludność rdzenna, imigracja) - prowadził badania m.in.: w Peru, Ekwadorze, Chile, Stanach Zjednoczonych - a także teorią przemian społeczno-kulturowych. Bada związki archeologii i etnologii. Jest redaktorem naczelnym rocznika Estudios Latinoamericanos. Od 2007 roku jest członkiem korespondentem PAN, kieruje Pracownią Etnologii Instytutu Archeologii i Etnologii PAN (oddział poznański). Uczestniczył też w pracach Międzynarodowej Unii Nauk Antropologicznych i Etnologicznych. Od 1995 roku członek Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego. Był stypendystą Fundacji Kościuszkowskiej.

Wywiad przeprowadziła, opracowała i zaaranżowała Adrianna Koralewska.

Podróż winem płynąca

Krótka relacja z podróży limitowanej miesiącem trwania na trasie Turcja-Gruzja-Grecja z moim Heikkim. W drodze, najbardziej stymulujących warunkach, najbardziej sprzyjających rozmowie, poznaniu, napotkaliśmy kilka osób, z których jedne natchnęły, zaciekawiły inne irytowały. W każdym z krajów rozmowom towarzyszyły tematy przewodnie, główne. Patrząc na podróż z dystansem, widzę konkretne osoby, które, jakkolwiek patetycznie by to nie brzmiało, na zawsze będą kojarzyć mi się z duchem Turcji, Gruzji, Grecji. Turcy to Ci, którzy zawsze napoją herbatą, których gościnność, nawet przy polskiej, to niekończący się paragraf oddzielnej opowieści. To Ci, którzy przed kilkoma miesiącami zderzyli się z realiami "rewolucji", o której opowiadają z grymasem, rozgoryczeniem, łzami i wstydem, że mogłam choć w niewielkim stopniu być świadkiem tych wydarzeń. Wstydzą się, rzecz jasna, nie swoich wystąpień, ale osób przeciw którym się buntowali. Też w Turcji, na jednej z plaż, poznaliśmy walking mana, szamana, pięknego wędrowca, który od 16 lat przemierza Azję. Kilkudniowe sąsiedztwo dało sama jeszcze nie wiem jak wiele. Gruzja to dla mnie góry, to starsze kobiety, które zaskoczone bumem turystów, z dumą, zamiast emerytury wybierają nowe życie lokalnych bizneswoman. Gruzja to wina,a jej mieszkańcy to jego miłośnicy.Wywiad z Liką, znajomą z miejscowości Sighnaghi wieńczy relację z podróży. Opowiada ona o suprach, toastach, procesie produkcji wina. Kobieta niesamowita, z którą wypiliśmy litry tego trunku. A Grecja to przepiękna natura tak bardzo zepsuta turystami. Uliczna muzyka. Opowieść o tych, z którymi poczuliśmy komunię dusz i rozmowa z tą, z którą była możliwa również komunia słów.

Nagranie, edycja i aranżacja: Aleksandra Kumkowska