Skąd ciało wiedziało? cz. 3

Nagrania referatów wygłoszonych w ramach II edycji Studencko-doktoranckiej konferencji „Skąd ciało wiedziało? Ucieleśnienie w naukach kognitywnych i społecznych”. Konferencja odbyła się w dniach 15-16.05.2015 w Pracowni Duży Pokój (Warszawa ul. Warecka 4/6). Organizatorem był Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego. Za konferencję oraz podzielenie się z nami nagraniami referatów są odpowiedzialni: Urszula Klimut, Rafał Rukat, mgr Piotr Litwin oraz mgr Paweł Motyka.

7. Marta Sałyga (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW): "Ucieleśniając surogację. Dyskursywne strategie wobec rodzicielstwa zastępczego i wspomaganego rozrodu"

8. Paweł Zięba (Kognitywistyka, Instytut Filozofii UJ): "Czy przekonania zawiasowe są ucieleśnione?"

U podstaw programu badawczego realizowanego w szeroko pojętych naukach kognitywnych pod hasłem „poznania ucieleśnionego” (ang. Embodied Cognition) tkwi założenie, że procesy poznawcze są w istotny sposób zależne od ciała i jego interakcji ze środowiskiem. Wśród filozoficznych konotacji tej idei wymienia się zwykle fenomenologię (Merleau-Ponty, Husserl), ekologiczną teorię percepcji (Gibson), kognitywną teorię metafory (Lakoff, Johnson) oraz enaktywizm (Noë, O’Reagan).  Czy należy do tej listy dopisać Wittgensteina i jego koncepcję przekonań zawiasowych?

9. Marek Waligóra i Jakub Wojciechowski (Instytut Filozofii UMK, Interdyscyplinarne Centrum Nowoczesnych Technologii UMK): "Doświadczenie immersji w środowisku rzeczywistości wirtualnej prowadzi do zmian w postrzeganiu swojego ciała"

Jedną z funkcji umysłu jest generowanie świadomych doświadczeń odnoszących się do percypującego podmiotu jako źródła. Nasze ciała nieustannie wchodzą w interakcje z otaczającym je środowiskiem dokonując recepcji bodźców pochodzących z otoczenia. Nasza indywidualna, subiektywna perspektywa „bycia w ciele” jest skutkiem neuronalnej aktywności specyficznych obszarów w mózgu. Mentalna reprezentacja doświadczającego podmiotu zostaje uformowana w wyniku analizy sygnałów z biologicznego ciała oraz informacji pochodzących z receptorów. Wykorzystanie technologii do generowania środowiska wirtualnego pozwala w pełni kontrolować parametry otoczenia w jakim znajduje się podmiot. Zanurzenie się w wymiar rzeczywistości wirtualnej przy jednoczesnej analizie pracy mózgu, pozwala zbadać mechanizmy odpowiadające za wytwarzanie mentalnej reprezentacji ciała przez podmiot.

Skąd ciało wiedziało? cz. 2

Nagrania referatów wygłoszonych w ramach II edycji Studencko-doktoranckiej konferencji „Skąd ciało wiedziało? Ucieleśnienie w naukach kognitywnych i społecznych”. Konferencja odbyła się w dniach 15-16.05.2015 w Pracowni Duży Pokój (Warszawa ul. Warecka 4/6). Organizatorem był Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego. Za konferencję oraz podzielenie się z nami nagraniami referatów są odpowiedzialni: Urszula Klimut, Rafał Rukat, mgr Piotr Litwin oraz mgr Paweł Motyka.

4. Jan Wawrzyniec Lech (MISH UW): "Wykonanie i zapis. Przedmiot badań antropologii muzyki w świetle ucieleśnienia, fenomenologii percepcji i doświadczeń terenowych" 

Antropologiczne badanie muzyki, praktyk muzycznych i rozmaitych perspektyw estetycznych związanych z muzyką nierzadko wiąże się z koniecznością rozczytania zakodowanej w nutowym zapisie kulturowej treści. Jak jednak czytać zapis muzyczny w kontekście empirycznych badań tere-nowych, skoro wykonanie zapisanego utworu nigdy nie oddaje zapisków na pięciolinii w sposób idealny? Odpowiedzi dostarcza fenomenologia percepcji Merleau-Ponty'ego, która, wykorzystując kategorię ucieleśnienia, postuluje przełamanie granic zapisu i wykonania. Prowadzi to do postrzegania muzyki jako cielesnego, indywidualnego doświadczenia, któremu dalsze będą pozo-stające na poziomie lektury tekstu analizy. Opisy tego rodzaju podejścia do muzyki i ucieleśnionego doświadczenia dźwiękowego przedstawię na podstawie własnych przeżyć terenowych środowisk rzymskokatolickich w podolskiej miejscowości Murafa.

5. Anna Duda (Instytut Nauk o Kulturze i Studiów Interdyscyplinarnych UŚ): "Aspekty ucieleśnienia w pracy Studia Dwóch Ścieżek – studium przypadku" 

Referat to prezentacja obszarów pracy studia wraz z przykładowymi formami ćwiczeń tak, by uzyskać przekrój aspektów, w jakich rozważane może być pojęcie ucieleśnienia. Ze względu na brak usystematyzowanego języka opisu dla praktyk z pogranicza sztuk walki i działań o charakterze performatywnym, opis pracy studia dokonywany jest na podstawie weryfikowania wewnętrznego języka, jakim członkowie opisują własne działania (m.in. pojęcie „punktu newralgicznego”) i konfrontowanie go z już istniejącymi pojęciami stosowanymi na gruncie teatrologii (głównie w nurcie antropologii tańca i teatru), estetyki oraz w konkretnych przypadkach – z zakresu neurokognitywistyki.

6. Wojciech Sak (Kognitywistyka UMK): "Rola temperatury w ucieleśnionym poznaniu: od pierwszych eksperymentów po aplikacje neuroekonomiczne" 

Pierwsze badania w podejściu ucieleśnionego poznania udowodniły wpływ samego fizycznego ciepła na percepcję społeczną. Na przykład otrzymanie na chwilę do przytrzymania ciepłego bądź zimnego napoju istotnie wpływało odpowiednio na późniejszą wysokość psychologicznej oceny drugiej osoby jako „ciepłej” bądź „zimnej”. Inne badania pokazały także wpływ zmiany odczuwanej temperatury na poziom altruizmu, czy ocen moralnych. Rola temperatury w ucieleśnionym poznaniu ma szczególne implikacje dla rozwiązań neuromarketingowych. Ostatnie badania neuroekonomiczne związane z ucieleśnionym pozaniem i społeczną konsumpcją pokazały jak istotną rolę w naszych zachowaniach odgrywa mechanizm samoregulacyjny, dążący do utrzymaniu balansu pomiędzy odczuwanym ciepłem bądź zimnem, zarówno fizycznym jak i społecznym. Wpływa on na społeczne aktywności, produkty i usługi, jakie wybieramy ze względu na odczuwaną temperaturę, zarówno psychiczną (społecznie zależną) jak i fizyczną. Odpowiednia manipulacja tymi dwiema zmiennymi pozwala zwiększać sprzedaż, pozostawiając konsumentów nieświadomymi ucieleśnionych źródeł ich decyzji.

Skąd ciało wiedziało? cz. 1

Nagrania referatów wygłoszonych w ramach II edycji Studencko-doktoranckiej konferencji „Skąd ciało wiedziało? Ucieleśnienie w naukach kognitywnych i społecznych”. Konferencja odbyła się w dniach 15-16.05.2015 w Pracowni Duży Pokój (Warszawa ul. Warecka 4/6). Organizatorem był Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego. Za konferencję oraz podzielenie się z nami nagraniami referatów są odpowiedzialni: Urszula Klimut, Rafał Rukat, mgr Piotr Litwin oraz mgr Paweł Motyka.

1. Andrzej Jankowski (Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej – Sopot): "Narzędzie jako rozszerzenie ucieleśnionego umysłu – ujęcie kognitywistyczne"

Referat dotyczy tego, w jaki sposób narzędzia modyfikują schemat ciała i percepcję oraz neuronalna podstawa tych zmian. Jego autor przedstawia w nim analizę wyników badań z wykorzystaniem tzw. neuroobrazowania.

2. Monika Chylińska (Katedra Teorii Poznania KUL): "Kreatywność ucieleśniona – stanowisko Petera Carruthersa w sporze o źródła twórczego działania"

Wystąpienie dotyczy teorii Petera Carruthersa. Autorka referatu przybliża ją słuchaczom, a następnie proponuje własną analizę krytyczną tego podejścia oraz rozważa dalsze możliwe kierunki badań w dziedzinie 'kreatywności ucieleśnionej'.

3. Klara Keler (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW): "Projekt: ciało, czyli o znaczeniu obnażenia"

Opowieści z dzieciństwa

Kiedy byłam dzieckiem, wieczorami mój dziadek snuł opowieści o czasach swojej młodości. Opowiadał mi o tym, jak toczyło się życie na podwórku jednej z kamienic na starym mieście w Poznaniu – o budzących go dźwiękach mieszczącej się tam mleczarni, bardzo srogich zimach i o wesołym, choć ubogim życiu przed wojną. Mówił też o wybuchu II wojny światowej i okupacji Poznania. Postanowiłam uwiecznić część z tych historii w formie krótkiego podcastu. Zapraszam do wysłuchania tej autobiograficznej narracji rodowitego mieszkańca Poznania.

Autorką podcastu jest Stanisława Maria Piotrowska

W nagraniu wykorzystano następujące utwory: Szczepcio i Tonko „Dobranoc, oczka zmruż”; Zenon Jaruga „Domek z kart” oraz „Powiedz mi mój księżycu”; Tadeusz Faliszewski „Cóż bez miłości wart jest świat”; Orkiestra Henryka Golda „Idzie wiosna”; Adam Aston „Ani ty, ani ja” oraz „W siódmym niebie”; Tola Mankiewiczówna „Powróćmy jak za dawnych lat".

O kobietach w grach wideo – czyli gdzie stereotypy mają się świetnie

Podcast jest próbą pokazania w jaki sposób przedstawiane są postacie kobiecie w popularnych grach wideo. Gry to ciekawy temat badawczy chociażby z tego względu, że ich coraz szybsze rozwijanie się, zarówno technologiczne jak i fabularne powoduje, że w ilości odbiorców zaczynają prześcigać kino czy telewizję. Dzięki temu, że stają się coraz dojrzalsze i ambitniejsze przestają być uznawane tylko za niebezpieczną i niezdrową rozrywkę dla nastolatków płci męskiej. Współcześnie w gry grają ludzie w różnym wieku, również kobiety, które nadal nie są przez branżę gier traktowane na równi z graczami męskimi. Odzwierciedla się to zarówno w nadal częstej dyskryminacji graczek czy twórczyń gier, ale także w tym jak schematycznie przedstawiane są postacie żeńskie w samych grach. Sytuacja ta powoli ulega zmianie i jest wiele produkcji, w których odstępuje się już od krzywdzących stereotypów, ale twórcy nadal stronią od wprowadzania silnych i naturalnie wyglądających postaci kobiecych. Podcast zawiera fragmenty gameplayów, które to potwierdzają, a także wypowiedzi trzech graczy, moich znajomych, którzy przedstawiają swoje zdanie na ten temat. Jednocześnie zaznaczam, że podcast nie jest całościowym przedstawieniem problemu (o którym szerzej traktować będzie moja praca magisterska), a jedynie jego wycinkiem.

 

Autorka podcastu: Katarzyna Przepiera

 

W podcaście wykorzystano utwory z następujących gier: 1. Grand Theft Auto V Online 2. Grand Theft Auto: San Andreas 3. Remember Me 4. Assassin’s Creed Black Flag 5. God of War III 6. Infamous 7. God of War III 8. Planescape Torment 9. Mass Effect II 10. Tomb Raider (2013) 11. Remember me 12. Bioshock Infinite 13. Dragon Age Origins 14. World of Warcraft: Warlords of Draenor 15. Assassin’s Creed III: Liberation 16. Planescape Torment 17. Heavy Rain 18. Borderlands II

IV TSBJ: Metodologia badań nad kulturami transportu i infrastruktury mobilności.

28.05.2015: Referat wygłoszony w trakcie IV Transdyscyplinarnego Sympozjum Badań  Jakościowych w Poznaniu w ramach grupy tematycznej pt. Mobilność, wielomiejscowość, deterioryzacja. Referat dr Agaty Stanisz pt. Mobilność i wielomiejscowość: metodologia badań nad kulturami transportu i infrastruktury mobilności.

IV TSBJ: Niewizualne metody badań

27.05.2015: trzy referaty wygłoszone w trakcie IV Transdycyplinarnego Sympozjum Badań Jakościowych w Poznaniu w ramach grupy dyskusyjnej pt. Audiowizualne metody badań jakościowych. Wystąpienia dotyczyły metod niewizualnych, w których najistotniejszą rolę odgrywa dźwięk, techniki jego rejestracji oraz późniejsze tworzenie reprezentacji wiedzy terenowej i naukowej.

1. Wystąpienie dr Agaty Stanisz pt. Niewizualne metody badań: audiografia i akustemologia

2. Wystąpienie mgr. Jarosława Jaworka pt. Metody badań historii dźwiękowej

3. Wystąpienie mgr Magdaleny Zych pt. Audiosfera wesela, słuch i wodze wyobraźni

* Polecamy odsłuchanie audycji, które powstały w ramach projektu Wesela 21. Audioportret, o którym opowiadała Magdalena Zych: http://etnomuzeum.eu/viewItem,wesela_21_audioportret.html